Achtergrond: ‘Edison Pop is meer Boekenbal dan Televizier-Ring’

vrijdag 10 februari 2017 - 12:18

De eerste Edison werd in 1960 uitgereikt. In de afgelopen decennia is de onderscheiding uitgegroeid tot een prestigieuze prijs binnen de Nederlandse muziekindustrie. Aan de vooravond van Edison Pop 2017 op maandagavond 13 februari staan Paul Solleveld, Jaap Bruijnen en Jessica van der Stoel van organisator NVPI stil bij 57 jaar Edison.

Ooit gestart als het Grand Gala Du Disque is de Edison-uitreiking vandaag de dag een modern event rondom een felbegeerde muziekprijs die wordt uitgereikt in drie categorieën: Pop, Klassiek en Jazz/World. Door de jaren heen zijn er nogal wat veranderingen doorgevoerd. Vroeger was het evenement bedoeld om de branche en haar producten extra onder de aandacht van de consument te brengen. Dit werd gedaan met groots opgezette evenementen die live uitgezonden werden. Tegenwoordig gebeurt dat in het geval van de Edison Klassiek nog steeds, maar voor de Edison Pop is een andere insteek gekozen. “Het is echt een feestje geworden van de industrie, voor artiesten en vakgenoten”, aldus Edison-coördinator Jessica van der Stoel.

Grand Chaos du Disque
In Amerika werd eind jaren vijftig een muziekprijs in het leven geroepen: de Grammy’s. De Nederlandse platenmaatschappijen hadden het plan opgevat om daar een Nederlandse variant van te maken. De eerste editie van het Grand Gala du Disque, zoals deze prijsuitreiking heette, vond plaats in het Amsterdamse Concertgebouw en duurde maar liefst zeven uur. In het voorwoord van het boek ‘50 jaar Edison’ verwijst presentator Willem Duys naar deze ‘buitenproportionele’ eerste editie als het ‘Grand Chaos du Disque’. “Maar”, zo voegde Duys eraan toe, “deze avond zette de Edison wel direct groots op de kaart.”

Tijdens de tweede editie van het Grand Gala du Disque in 1961 waren er twee evenementen: een voor pop en een voor klassieke muziek. Dit alles werd live op tv uitgezonden voor een groot publiek. Paul Solleveld, directeur Legal en PA van branchevereniging NVPI en betrokken bij de Edison-organisatie: “In de jaren zestig gingen veel mensen bij elkaar op bezoek om tv te kijken. Er was ooit een avond dat er na afloop van het Grand Gala du Disque zo veel mensen op de weg waren dat de verkeerslichten, die normaal ’s avonds uitstonden, weer aan werden gezet.”

Veranderingen
Het Edison-initiatief werd van begin af aan breed gedragen door industrie en artiesten, en evolueerde in de loop van de decennia tot een modern event. Van der Stoel vertelt: “Vroeger waren er groots opgezette evenementen, televisie-uitzendingen en voor de retail zelfs een premieplaatje. Tijden veranderen en daar zijn de Edisons in meegegaan. Er zijn nu bijvoorbeeld drie zelfstandige evenementen. Naast Pop en Klassiek vieren we ook Jazz/World. Allemaal met dezelfde insteek: het uitreiken van de Edisons, hoewel de invulling verschilt.”

Voor Jazz/World is een samenwerking aangegaan met North Sea Round Town en Klassiek werd vorig jaar onderdeel van het tv-programma Podium Witteman. De televisieregistratie voor Pop verdween. “Dat was een bewuste keuze”, aldus Van der Stoel. “We hebben door de jaren heen geleerd dat we zonder één specifieke televisiepartner meer aandacht krijgen bij programma’s als RTL Boulevard en De Wereld Draait Door. Dat zorgt voor een groter en vooral breder bereik dan wanneer je een televisieregistratie uitzendt.”

Jaap Bruijnen, algemeen directeur NVPI: “Edison Pop is van een publieksevent veranderd in een relatie-evenement. Het vertrekpunt is altijd geweest dat het een feestje voor de artiesten moet zijn. Er mag best een registratie komen, en ook pers is welkom, maar we willen niet dat er overal camera’s zijn. Dat kan nog wel een keer veranderen, maar op dit moment doen we het liefst de deur op slot.” “We lijken op dat gebied dan ook meer op het Boekenbal dan op het gala rond de Televizier-Ring”, vult Solleveld aan.

Erkenning
De 2017-editie van de Edison Pop zal plaatsvinden op maandagavond 13 februari. Bruijnen noemt het event een doorontwikkeling van de voorgaande jaren. “We houden vast aan hetzelfde principe: de industrie geeft prijzen aan de artiest voor uitzonderlijke producties. Het is geen prijs die je ontvangt omdat je de leukste artiest van het jaar bent. Andere prijzen worden vaak uitgereikt op basis van verkoopcijfers of consumentenstemmen. Een Edison betekent erkenning van je vakgenoten, en daarom zijn de winnaars altijd oprecht blij met de prijs.”

Na drie succesvolle edities van de Edison Pop in de Amsterdamse Harbour Club is er dit jaar gekozen voor een andere locatie. De beeldjes worden in besloten setting uitgereikt in de Gashouder op het terrein van de Westergasfabriek in Amsterdam. Het concept blijft hetzelfde, de locatie en jury zijn nieuw.

Bruijnen: “We kijken terug op drie uitstekende edities in de Harbour Club. De plek heeft een goede uitstraling voor een awardshow, maar ook een aantal logistieke uitdagingen. Door het succes zijn we daar namelijk behoorlijk uit ons jasje gegroeid. Die problemen hebben we niet in de Gashouder.”

De toekomst
Hoe ziet Solleveld de toekomst van de Edisons? “De plannen zijn redelijk open, maar de uitgangspunten blijven overeind: een vakjury die prijzen toekent. Als het gaat om de manier waarop, dan veranderen we met de tijd mee.” Bruijnen: “Voor de komende editie van Pop zijn bijvoorbeeld een aantal vloggers uitgenodigd die weer een andere draai aan het event geven. We zijn flexibel genoeg om mee te gaan met de moderne manier van communiceren.”

Dat komt natuurlijk ook tot uiting in de diversiteit aan optredende artiesten. Zo zul je ook Nederlandse urban terugzien tijdens de 2017-editie. Bruijnen: “Inhoudelijk leunen we op de Edison Commissie en onze vakjury. Zij weten wat er vandaag en morgen speelt en houden de vinger aan de pols.”

Diezelfde diversiteit zie je ook terug in de lijst met genomineerden. Gevestigde  namen als De Staat en Broederliefde staan naast minder bekende, opkomende talenten als Klyne en Indian Askin. “Dat moet ook wel. Als we niet zouden vernieuwen in artiesten en repertoire, dan zouden we in een paar jaar klaar zijn.” Solleveld: “Neem Marco Borsato. Hij heeft al zo veel Edisons en andere prijzen gewonnen, en juicht het alleen maar toe dat er nu een nieuwe lichting artiesten aan de beurt is.”