Eurosonic Noorderslag: het belangrijkste platform voor Europese muziek

donderdag 11 januari 2018 - 14:45

De impact van het Eurosonic Noorderslag-festival groeit met het jaar. Ook de 32e editie, van 17 tot en met 20 januari, is weer groter en uitgebreider dan de voorgaande. En steeds meer partijen zien ESNS als hét uithangbord van de Europese muziekcultuur.

Elke editie is natuurlijk bijzonder”, zegt Peter Smidt, sinds de eerste editie in 1986 artistiek leider van het festival dat van Groningen vier dagen lang het Mekka van de muziek maakt. “Wat opvalt aan déze editie, is dat er allerlei positieve politieke ontwikkelingen op de achtergrond spelen. Zo is onlangs het advies van de Raad voor Cultuur verschenen, dat belangrijk is voor de Nederlandse muziek. De Raad zal op de conferentie een toelichting op hun advies geven. Ook komt een delegatie van de Europese Commissie met een update over de eigen inspanningen ten aanzien van de manier waarop de circulatie van Europese muziek kan worden bevorderd. De Commissie ziet steeds meer in dat popmuziek een belangrijk thema is, zowel financieel als politiek. Dat deze visie nu wordt overgenomen door beleidsmakers, is heel belangrijk. Dat is een enorme stap voorwaarts.”

Europese ontmoetingsplek

Het optimisme bij Smidt is logisch; op Eurosonic Noorderslag heeft altijd het versterken van de Europese popsector en de promotie van Europese popmuziek centraal gestaan. Met het positieve advies van de Raad en de ontwikkelingen binnen de Europese Commissie lijkt jarenlang werken beloond te gaan worden, en is er politieke erkenning en passend beleid voor de Europese popmuziek in zicht.

"Juist omdat de muzieksector heel veelzijdig is, willen we alle betrokken partijen een platform bieden en een boeiend programma voor hen neerzetten”, zegt Smidt. "Dat geldt voor de organisatoren van de festivals, voor de podia, labels en nieuwe elementen als EPIC en Buma Music Meets Tech voor technologiebedrijven die zich toespitsen op de popmuziek. En daar slagen we in. Zo langzamerhand is Eurosonic Noorderslag het belangrijkste platform voor de Europese muzieksector geworden. Dat zie je terug in het aantal professionals dat het festival bezoekt, en het niveau van de optredende artiesten. Alle Europese muziekpartijen gebruiken Eurosonic Noorderslag als ontmoetingsplek. En voor onze nationale artiesten en professionals is het natuurlijk fijn dat die ontmoetingsplek in Nederland is, zodat ze geen grote kosten hoeven te maken om hier in Groningen te kunnen komen.”

Verbroken records

De indrukwekkende cijfers spreken voor zich. Het festival trekt tienduizenden bezoekers, duizenden professionals uit binnen- en buitenland en honderden bands uit heel Europa. Op tientallen locaties treden artiesten op. Talloze media, waaronder grote tv- en radiostations, doen verslag van het evenement in woord, geluid en beeld. En het festival heeft niet alleen nationaal een grote impact. De cijfers van het ETEP-programma, dat vanuit Eurosonic Noorderslag is gelanceerd, tonen aan welke belangrijke rol het speelt binnen de Europese muziek. Het sinds 2003 lopende European Talent Exchange Programme (ETEP) wil de circulatie van Europese bands binnen Europa bevorderen. Daar slaagt het uitstekend in; elk jaar weer worden er records gebroken. In het vijftiende jaar van het ETEP waren er 424 shows van 164 verschillende acts van deelnemende bands in meer dan 30 landen te zien. Sinds de start van het programma hebben er 3.518 shows van 1.254 artiesten in  meer dan 30 landen plaatsgevonden – nieuwe Europese acts die op deze manier in een vroeg stadium van hun carrière geholpen werden.

Smidt: “We zijn het hele jaar met het ETEP-programma bezig, niet alleen in aanloop naar Eurosonic Noorderslag zelf. Daarvoor werken we samen met honderd festivals en zo’n dertig radiostations. Dat heeft zijn weerslag op het succes van het programma. Zoals gezegd zijn we ooit met Eurosonic Noorderslag begonnen om een betere circulatie van Europees repertoire te bevorderen. Dat zorgt ervoor dat de sector meer talent kan presenteren en iedereen meer geld verdient. En zo kunnen we bovendien de hegemonie van de Verenigde Staten en Engeland op muziekgebied een beetje doorbreken. Ook de Europese Commissie heeft oog voor het succes van ETEP. We hopen dat de Commissie uiteindelijk een programma gaat opstellen voor popmuziek, zoals zij dat eerder heeft gedaan voor de Europese filmindustrie. Dat programma voorziet in de uitwissseling van producties binnen de EU.”

Denemarken centraal

Elk jaar staat op ESNS een Europese lidstaat in de schijnwerpers. Dit jaar is dat Denemarken. Via panels over de plaatselijke muziekcultuur en de wijze waarop de muziekindustrie in elkaar steekt, plus extra aandacht voor de optredende Deense acts, krijgen de bezoekers inzicht in de Deense muziekcultuur. Het land kan daarnaast zijn eigen muziek onder de aandacht brengen van buitenlandse professionals, en zo de Deense muziek en de industrie een boost geven. Ook nodigt het focusland professionals uit andere landen uit om zaken te doen. "Deze aanpak zet een land echt op de kaart", aldus Smidt. "De focus heeft ook voordelen  voor de lokale muziekindustrie. Om gezamenlijk naar buiten te kunnen treden moeten deelnemende partijen de handen ineen slaan, en dat kan tot succesvolle lokale samenwerkingsverbanden leiden. Ik merk trouwens dat er veel internationale aandacht is voor het focusland, en dan met name bij de Engelse pers. Zo profiteerden eerder IJsland, Portugal en verschillende Centraal- en Oost-Europese landen van de aandacht die werd gegenereerd.”

Alle ruimte voor netwerken

De Oosterpoort is de locatie waar zich overdag een groot deel van de conferentie afspeelt, met panels over onderwerpen die handelen over de zakelijke kant van de muziekindustrie. Conference-coördinator Ruud Berends is degene die het conferentieprogramma samenstelt. “We proberen de conferentie stapje voor stapje jonger, frisser, scherper en moderner te maken, met een betere balans tussen mannen en vrouwen”, legt Berends uit. “De openbare panels zijn dit jaar in de Oosterpoort, en veel van de panels die alleen op uitnodiging zijn, zijn verhuisd naar het naastgelegen Hampshire Hotel. Daarmee hebben we discussie en debat gecentreerd op één plek. Ook gaven bezoekers aan dat netwerken voor hen prioriteit nummer één is op de conferentie. Daarom hebben we daar meer ruimte vrijgemaakt en aanvullende mogelijkheden gecreëerd. Daarnaast hebben we de kwaliteit van de catering en het culinaire aanbod flink verbeterd.”

Take A Stand

Trots is Berends op de komst van keynotespreker Scumeck Sabottka, concertpromotor en agent van onder meer Rammstein, Kraftwerk en The Ramones, en het panel waarin professor Chris Kemp-Mind vertelt over zijn onderzoek naar paniekgedrag bij concertbezoekers, bijvoorbeeld na een aanslag. De genderdiscussie die ook in de muziekwereld wordt gevoerd, is terug te zien in de vorm van het panel 50:50 by 2020? Een panel waaruit eveneens die maatschappelijke betrokkenheid spreekt, is Take A Stand. Berends: “Als industrie moeten we onze verantwoordelijkheid nemen en kijken wat we kunnen doen tegen de keerzijden van democratische ontwikkelingen, zoals nationalisme en populisme. Ik ben er trots op dat we dit project van de Europese Unie een plek kunnen geven op de conferentie.” Met EPIC en Buma Music Meets Tech hebben we twee onderdelen binnen de conferentie waarin techniek het belangrijkste onderwerp is.

Berends: “De technologie verandert constant, op veel gebieden staan we pas aan het begin van de mogelijkheden en ontwikkelingen. Het is goed om te laten zien wat ons staat te wachten en wat er allemaal mogelijk is. Early adopters zijn de winnaars van morgen. Zelf laten we de laatste jaren ook al zien wat de technologische mogelijkheden zijn, bijvoorbeeld door het gebruik van RFID-chips in de polsbandjes, of cashless betaalsystemen. Zo laten we bezoekers op een inspirerende wijze ervaren welke kanten het weleens op zou kunnen gaan met festivals. We hebben daarmee een voorbeeldfunctie.”

Showcasefestival

De vier avonden zijn voor de artiesten. De eerste drie dagen spelen Europese acts zich in de kijker door middel van showcase-optredens in de vele zalen, kroegen en podia die de binnenstad rijk is. Op zaterdag presenteert de fine fleur van de hedendaagse Nederlandse popmuziek zich tijdens Noorderslag in conferentiecentrum Oosterpoort. Verantwoordelijk voor de programmering van Noorderslag is Joey Ruchtie, die ook in het dagelijks leven de programmering van het Groningse podium verzorgt. “Noorderslag moet een actuele stand van zaken geven van de Nederlandse popmuziek. Dat 'actuele' mag je letterlijk nemen; het liefst zou ik het programma een dag van tevoren pas klaar hebben om zo actueel mogelijk te zijn. In de praktijk gebeurt dat nog weleens ook. Zo ben ik nog steeds bezig met het vastleggen van acts, en het festival is al over drie weken.”

Was Noorderslag van oudsher echt een festival voor bands, de laatste jaren is er veel aandacht gekomen voor hiphop en dance, zegt Ruchtie: “Zoiets moet je dan terugzien in de programmering. Noorderslag is wat dat betreft echt de thermometer van de popmuziek.”

Young Tickets

Het festival verkoopt al jarenlang direct uit. Om ook jongeren de mogelijkheid te geven naar het festival te gaan, zijn vorig jaar de Young Tickets geïntroduceerd; goedkope kaartjes die alleen beschikbaar zijn voor mensen onder de 21 jaar.

Een succes, aldus Ruchtie: “Ze verkopen dit jaar al sneller dan vorig jaar. We zijn blij met de aanwas van jongere bezoekers, dat is leuk voor artiesten en voor het festival zelf. De leeftijdsverdeling is zo meer in balans. Ik was zelf ook vijftien toen ik voor het eerst naar Noorderslag ging, en ben sindsdien elk jaar gegaan. Dankzij de Young Tickets kunnen we blijven vasthouden aan onze doelstelling en tegelijkertijd de deelnemende artiesten aan een representatief publiek presenteren.”