Column Hans Bousie: De jacht op ontevreden auteurs

dinsdag 03 juli 2018 - 14:25

U heeft het misschien al gemerkt de laatste tijd. Sommige advocaten hebben een nieuwe hobby: het opblazen van publishing deals. Geïnspireerd door rechterlijke uitspraken en het net ingevoerde auteurscontractenrecht, wordt de markt afgeschuimd, op zoek naar ontevreden auteurs.

Wat? Staat dit in je contract? Dat is niet normaal hoor! En krijg jij geen kopie van alle overeenkomsten die rondom jouw syncs gesloten worden? Dat hoort wel zo! Uitgevers doen niets of bijna niets en strijken en passant geld op voor de werken die jij hebt gemaakt. Je weet toch.

Het begint met een onschuldig mailtje. Zeg Piet, zou jij mij een overzichtje kunnen sturen van wat je voor me gedaan hebt de afgelopen tijd? Daar wordt door de gemiddelde uitgever wat brommerig op gereageerd. Wat is dat nou weer voor een vraag. We hebben toch net nog contact gehad over deal zus en zo? Ik zou maar even gaan zitten voor de beantwoording van die vraag, want de volgende brief is van een advocaat. In die brief wordt een afschrift gevraagd van alle overeenkomsten die er de afgelopen jaren zijn gesloten rond vriend cliënt.

En als de samenwerking al twintig jaar duurt? Tja, dan gedurende die periode. O, die heeft u niet meer, dat is nu ook onzorgvuldig. En dan wordt de juridische wapenkist opengetrokken. Er wordt buitengerechtelijk ontbonden vanwege dwaling, of er wordt opgezegd vanwege wanprestatie. In brieven als deze wordt en passant de uitgever door de plee gespoeld. Hij was geen uitgever maar een uitvreter.

Nu zijn er inderdaad uitgevers die niet al te veel doen voor hun auteurs, maar de wedloop van het afgelopen jaar is lichtelijk overdreven. En rechters geven de klagende auteurs ook nog eens regelmatig gelijk. Gelukkig met uitzondering van onze Hoge Raad. Die geeft gezegd dat overeenkomsten als de uitgeefovereenkomst niet zomaar kunnen worden opgezegd. Daar is in beginsel een zwaarwegende reden voor nodig (aldus het bakzeil halende Golden Earring tegen Nanada), om daar meteen aan toe te voegen dat aan die noodzaak om een zwaarwegende reden aan te voeren wordt geknabbeld als de overeenkomst al heel lang duurt en de uitgever in staat is geweest zijn investeringen terug te verdienen. De procedures worden bijna zonder uitzondering aangespannen door succesvolle auteurs. Wij eten er allemaal goed van, maar toch kan het anders.

Omdat rechters geneigd zijn te vinden dat publishing deals die gesloten zijn voor de duur van het auteursrecht (tot 70 jaar na de dood van de auteur) toch tussentijds mogen worden opgezegd, stel ik het volgende voor. Sluit voortaan publishing deals voor een bepaalde tijd (30 jaar?). Overeenkomsten voor bepaalde tijd laten zich niet zo makkelijk opzeggen. Advocaten en rechters staan dan buitenspel. Uitgevers weten hoe lang ze aan een track kunnen werken en de auteur krijgt uiteindelijk zijn werk weer terug. Iedereen blij en wij gaan dan wel op zoek naar een nieuwe hobby.

Hans Bousie is partner bij bureau Brandeis, een advocatenkantoor dat zich richt op het aloude ambacht van procederen. Bousie is al veertig jaar actief in de wereld van media en entertainment, waarvan de laatste twintig jaar als advocaat. Hij beschikt dan ook over een schat aan ervaring en is altijd bereid om een potje te knokken – maar dan zoals Mohammed Ali: blijven dansen. In Entertainment Business schrijft hij op persoonlijke titel over ontwikkelingen in de markt.