De advocaat van de toekomst

dinsdag 10 juli 2018 - 16:43

Juristen spelen een belangrijke rol in de dynamische entertainmentwereld. In deze special stellen acht advocatenkantoren zich voor en gaan ze dieper in op actuele zaken en ontwikkelingen. We vragen ze ook in onze glazen bol te kijken. Hoe gaat het vak de komende jaren veranderen? Wat is de rol van de entertainmentadvocaat in de (nabije) toekomst en waar krijgt hij of zij mee te maken?

Mauritz Kop - MusicaJuridica
“De toekomst ziet er rooskleurig uit. Het is uitdagend om te anticiperen op technologische innovaties. Neem blockchain. Het lijkt er sterk op dat die technologie in de nabije toekomst een significante rol gaat spelen binnen de rechtspraktijk. Juristen dienen zich bijvoorbeeld op de komst van het smart contract voor te bereiden. Dat is een stukje software dat werkt als een juridisch bindende overeenkomst. Deze vorm van blockchaintechnologie is geschikt voor het registreren van eigendomsrechten op muziekwerken door collectieve rechtenorganisaties, of de rechthebbenden zelf. En voor de ticketverkoop bij concerten. Daardoor wordt fraude veel moeilijker. Blockchain zal de advocatuur echter niet zo snel vervangen: bij ingewikkelde kwesties die ruimte voor interpretatie laten, zullen er altijd mensen nodig blijven die een contract juridisch kunnen duiden.”

Hans Bousie - bureau Brandeis
“Ik blijf gespitst op alle ontwikkelingen in de branche, zoals ik eigenlijk al jaren doe. Het consumeren van muziek zal nog meer dan nu het geval is online plaatsvinden; de value gap – waarbij online diensten profiteren van de content die gebruikers uploaden, zonder dat de makers daarvoor worden gecompenseerd – is de komende tijd een aandachtspunt. Het grote probleem is dat er geen universeel watermerksysteem is voor audiobestanden. Zowel bijvoorbeeld YouTube als Buma/Stemra hanteert een eigen fingerprintsysteem om muziek te identificeren. Dit werkt aardig, maar een deel van de muziek glipt tussen de mazen van het net door. Ik heb hoge verwachtingen van de blockchaintechnologie, die goed geschikt lijkt voor een universeel watermerksysteem. Over dit onderwerp hebben wij dan ook een artikel geschreven in het komende jaarboek van de IAEL, the International Association of Entertainment Lawyers, dat deze week traditioneel zal worden gepresenteerd tijdens Midem.”

Margriet Koedooder - De Vos & Partners Advocaten
“Is er een negatieve markt, dan sta ik vaker in de rechtszaal. In de huidige, positieve muziekmarkt is zowel talent als de gevestigde orde weer bezig met het maken van deals. Daar komen veel contracten bij kijken. Maar het is relatief duur om die op te laten stellen. In de toekomst worden zogeheten smart contracts steeds populairder, ook in de muziekindustrie. Ik wil natuurlijk geld verdienen als advocaat, maar zie wel dat voor kleinere bedrijven of artiesten advocaten vaak te duur zijn voor het type en aantal contracten dat ze nodig hebben. Dat kan hopelijk opgelost worden met nieuwe technologieën. Ik hoop dat ik daar eveneens een bijdrage aan kan leveren, bijvoorbeeld met een goede ICT-partner en blockchaintechnologie. Eigenlijk weet niemand nog hoe dat precies moet gaan werken, maar in theorie is het zo dat alle tussenpersonen uiteindelijk zouden kunnen verdwijnen. Of ik dat als een bedreiging zie? Beslist niet. Ik wil als advocaat een hoog kwaliteitsniveau blijven leveren met moderne middelen. Daar komt bij dat de muziek- en creatieve industrie altijd een ‘people industry’ is geweest. Dat gaat echt niet veranderen. De menselijke factor blijft heel erg belangrijk, evenals je netwerk.”

Sander Petit - De Dance-advocaat
“De toekomst ziet er voor de nieuwe generatie advocaten heel goed uit. Er is steeds meer sprake van persoonlijke advocatuur, door mensen die zich specialiseren. Advocaten die moeite hebben om de nieuwe technologische mogelijkheden bij te benen en de ouderwetse advocatuur hebben het moeilijker. De ontwikkelingen in artificial intelligence en blockchain verlopen heel snel, en op het gebied van automatisering en digitalisering is voor wat betreft efficiëntie en dus kostenreductie veel te halen. Daardoor verandert de vraag van de markt en daar moet je in mee kunnen gaan. Het maakt je dienstverlening anders, en de wijze waar op je met cliënten omgaat ook: sneller, transparanter en efficiënter.”

Jurian van Groenendaal - Van Kaam
“Wij zijn gespecialiseerd in mediarecht, intellectueel eigendom en privacyvraagstukken. Binnen deze rechtsgebieden blijven wij zowel nu als in de toekomst een nichekantoor, om onze cliënten optimaal te kunnen bedienen. Het is niet ondenkbaar dat een deel van ons werk over een tijdje ten prooi valt aan robotisering en dat we niet meer op de klassieke manier procederen. Daarom zijn er voor de advocatuur niet alleen maar klassieke vaardigheden vereist, maar ook een dosis creativiteit en sociale vaardigheden, om zo de steeds complexer wordende maatschappij van juridische bijstand te kunnen voorzien.”

Bas Le Poole - Le Poole Bekema
“Er zal altijd behoefte zijn aan gespecialiseerd juridisch advies, met de nadruk op gespecialiseerd. De algemene juridische vragen zullen door steeds meer mensen beantwoord kunnen worden, misschien zelfs geautomatiseerd of door middel van openbare informatie. Maar er zullen altijd juridische geschillen blijven die alleen dankzij gespecialiseerd advies op te lossen zijn. Dat was voor ons ook de reden om ons 3,5 jaar geleden af te splitsen van advocatenkantoor Houthoff en ons te gaan richten op bepaalde rechtsgebieden.”

Eric Keyzer - Keyzermedia
“Vijf jaar geleden had ik wel bedacht en besproken dat lineair tv-kijken zou verminderen en video-on-demand belangrijk zou worden. Maar niet dat het zo hard zou gaan als de afgelopen twee jaar. Wie kon vermoeden dat het Amerikaanse Netflix nu ook zo’n sterke positie op de Europese vod-markt zouden hebben? Op het gebied van muziekstreaming zijn er vergelijkbare ontwikkelingen geweest. Als advocaat moet je trends kunnen zien en volgen. Je hoeft niet de visionair te zijn die weet in welk tempo de markt verandert. Het is, zo blijkt telkens, moeilijk om vooruit te kijken in deze dynamische sector. De enorme snelheid waarin technologische ontwikkelingen het speelveld kunnen veranderen is even spannend als onvoorspelbaar. Ik verwacht voor het vak dat blockchain en smart contracts de komende jaren een vlucht nemen. Juristen moeten daardoor rekening houden met minder werk aan eenvoudige contracten. Ervaring, inzicht en persoonlijke service worden denk ik nog belangrijker als toegevoegde waarden. Evenals kennis van essentiële zaken in de markt, zoals technologie, rechtenafdracht en bescherming van data. Een advocaat moet meer dan ooit mee met de veranderingen, dat maakt het vak extra interessant. En geen commodity-diensten meer leveren, want die worden toegankelijk voor iedereen. Boeiend blijft het sowieso!”

Allon Kijl - ABC Legal
“Toen wij begonnen, zag de advocatuur er heel anders uit dan nu het geval is. Wij hebben niet de illusie dat wij de toekomst naar onze hand kunnen zetten. Om toch een tipje van de spreekwoordelijke sluier op te lichten: wij zien dat iedereen zich nu vooral druk maakt over privacygerelateerde vraagstukken, maar denken zelf dat dat een modeverschijnsel is. Belangrijke thema's die ons in de mediabranche zullen bezighouden zijn cybersecurity, content security en content exploitation. Het speelveld van de retail wordt vooral gedomineerd wordt door alle grote internationale merken. De traditionele retail is helaas ter ziele, de markt beweegt daarvan weg in de richting van de e-commerce. Er zal een nieuw soort MKB ontstaan, en de bedrijven die daar deel van uitmaken zullen ook begeleiding nodig hebben als ze terechtkomen in het woud van regelgeving op het gebied van e-commerce-recht, intellectueel eigendomsrecht en ICT-recht. Maar dat geldt eigenlijk voor de gehele entertainmentindustrie.”